;


 

اهداف هواشناسي كشاورزي :

 

هدف اين علم كشف و تعريف اثرها و لذا كاربرد دانش جو در استفاده از كشاورزي عملي است.

ميدان عمل اين علم از لايه خاكي كه در عميق ترين ريشه هاي گياهي قرار دارد تا لايه هوائي كه در نزديكي سطح زمين است و در آن محصولات زراعي و درختان ميوه مي رويند و حيوانات زندگي مي كنند و داراي بالاترين اهميت از نظر بيولوژي كشاورزي است ، گسترش مي يابد.

  کاربرد هواشناسي كشاورزي :

  1. هواشناسي كشاورزي و رابطه آن باساير علوم

  2. اهميت وضع جوي و آب و هوائي و توليدات كشاورزي نوين

  3. لزوم تنظيم سيستم زراعي با عوامل محيطي هواشناسي كشاورزي  و وضع خاك

  4. اهميت آمار وضع جوي و آب و هوا در تعيين نيازهاي آبياري محصولات كشاورزي به تاريخ كشت آنها ، كوددادن ، كنترل آفات و بيماريهاي گياهي

وظيفه هواشناسي كشاورزي :

وظيفه اصلي هواشناسي كشاورزي عبارتست از تقويت توليدات كشاورزي و حيواني به منظور تطبيق كليه عمليات زراعي با ويژگيهاي شرايط جوي و در نتيجه استفاده ازمنابع اقليمي به بهترين وجهي مي باشد.

 

علوم مرتبط با هواشناسي :

بيولوژي كشاورزي : كه عكس العمل گياه نسبت به شرايط فيزيكي محيط است

آگرونومي : نقش فنون كشاورزي در اصلاح شرايط رويشي و اكولوژيكي بحث مي كند.

پدولوژي : كه از رژيم هيدروترمال ( آبي و حرارتي )خاك بحث مي شود .

فنولوژي : كه مراحل رويشي گياه و نمو سيكلها يا چرخه بيولوژيكي محصولات زراعي – آفات – حيوانات – و غيره بحث مي كند

جغرافيايي كشاورزي : كه ناحيه بندي اقليمي با استفاده از داده هاي هواشناسي بحث مي كند

 اهميت آمار وضع جوي آب و هوا در تعيين نيازهاي آبياري :

     تعداد دفعات آبياري وميزان آنها بستگي به نيازهاي اكولوژيكي وفيزيولوژيكي محصولات دارد نيازهاي  آبياري رادرفصول مختلف رامي توان بااندازه گيري تبخير وتعرق واقعي كه باتبخير وتعرق بالقوه ارتباط دارد تعيين نمود.آبياري براي تنظيم دماي سطح خاك ودماي لايه هواي بالاي آن و براي اجتناب از گرم شدن بيش از اندازه ريشه ها و برگهااز آن استفاده مي شود ، آبياري بايستي هنگاهي كه هوا نسبتاً آرام بوده و اغلب در موقع شب انجام داد زيرا هواي گرم و حركت شديد و متلاطم هوا و تشعشع شديد ، اتلاف آب را از طريق تبخير تشديد مي نمايد. ثبت دقيق پارامترهاي هواشناسي در طي دوره هاي قبل از آبياري و همچنين در فواصل بين آبياري ها صورت گيرد

تاثير وضع جوي بر روي تاريخ كاشت :

 دوره هاي بحراني يك نوع گياه توزيع ناحيه اي آن نوع را تعيين مي نمايد هريك از گياهان در كد ژنتيك خود داراي آستانه هاي تحمل  نسبت به مقادير گرمائي انتهاي و مقدار معيني از رطوبت مي باشد – اپتيمم بيولوژيكي بين اين مقدار انتهائي قرار دارد رژيم حرارتي و رطوبتي خاكها در طي دوره برداشت محصول و تكامل مراحل اوليه فنولوژيكي بر روي قدرت حياتي گياه در تمام دوره رويشي تاثير مي گذارد.  پژوهشهاي تحت شرايط مصنوعي يا طبيعي در مورد پيش بيني رشد ونمو اندامها تحت تاثير درجات مختلف استرس انجام شده توسط عوامل هواشناسي و همچنين اثرات جمعي وضع جوي بر رشد ونمو و قابليت محصول دهي نباتات و قدرت توليد ي حيوانت متمركز بوده اند با در نظر گرفتن اثر شديد عوامل اقليمي بر گياهان و حيوانات انتظار مي رود كه كشاورزي نوين بتواند ارقام جديد گياهان و نژادهاي  انتخابي حيوانات را به بهترين وجهي با محيط مطابقت داشته باشند توليد كند. تاثير بارندگي – وضع دائمي خاك و وجود آفت ها در آن – ارزيابي سالهاي باراني و خشك همه تحت تاثير مستقيم و غير مستقيم اقليم اند.  ساختن بادشكنها – سدهاي ذخيره آب بارندگي با اطلاعات اقليمي موثر است .

لزوم تنظيم سيستم زراعي با عوامل محيطي هواشناسي كشاورزي و وضع خاك

تحقيقات هواشناسي كشاورزي ، انجام ارزيابي هاي كيفي و كمي در باره تغييرات اقليمي مربوط به فعاليت هاي بشر و لذا بررسي وكنترل فرآيند تلفيقي سيستم هاي اكولوژيكي و كشاورزي در محيط طبيعي بر مبناي علمي و درنتيجه اجتناب از مقادير و ناهماهنگي هاي بسيار مضر مي باشد.  ازبين بردن جنگلها موجب ايجاد عدم تعادل زيان بخش در طبيعت و آب وهوا مي شود . عواقب خشكسالي –سيلها –ازبين يردن حيوانات – فرسايش و غيره ، از نظر اكولوژيكي كشاورزي ، بطوري كلي سبب منتها درجه تسهيل در ايجاد سيستم اكولوژيكي مي گردد. تنوع انواع نژادهاي جديد محصولات زراعي و دامي   كشت يك نوع محصول سبب وارد آوردن زيانهاي شديد مي گردد .      وجود اينورژنهاي ( وارونگي دماي ) درجه حرارت در زمينهاي پست داراي  اهميت زيادي  در توزيع گياهان در اين نوع حوزه ها و نيز پراكنده گي عمومي گياهان روي دانه ها مي باشد كه ممكن است در ته گودالها در زمستان موجب سرمازدگي گردد . و كاشتن محصولات زراعي مقاوم موثر است .

 اهميت وضع جوي وآب وهوائي درتوليدات كشاورزي نوين

     يكي ازوسايل مهم افزايش محصولات كشاورزي عبارت از انطباق تكنولوژي با پارامترهاي اقليمي خاص در نواحي كشت ميباشد دانستن وضع جوي و اقليمي و تغييرات دوره اي سالانه و چند ساله پديدهاي هواشناسي و انحرافات آنها از مقدار عادي از جمله نيازهاي عمده در كشاورزي مدرن است در هر مرحله از رشد و نمو و توسعه موجودات زنده تحت تاثير شرايط محيط قرار مي گيرند وضع جوي بر روي محصولات كشاورزي قبل و بعد از كشت و در دوره رشد و نمو و دوره رسيدن و زمان برداشت محصول و حتي در مدت انبار كردن تاثير مينمايد عمليات بعد از برداشت محصول از قبيل خشك كردن بذرها ميوها و سبزيجات و ساير محصولات كشاورزي انبار شده تحت تاثير وضع جوي قرارميگيرد  وضع جوي در تغذيه و رشد و نمو و سلامتي و قدرت باروري حيوانات و همچنين در توزيع جغرافيايي آنها موثر است    وضع جوي علاوه بر اثر مستقيم بر روي حيوانات بطور غير مستقيم از طريق علفهائي كه حيوانات تغذيه ميكنند و خاكي كه روي آن زيست ميكنند نيز بروي آنها تاثير دارد.    شرايط جوي نه تنها درسيكل يا دوره توسعه ورشد ونمو آفات وبيماريها اثر دارد بلكه دراقدامات كنترل كننده آنها نيز موثر اند . بدين ترتيب پراكندگي  آفت كشها وحشره كشها به تعداد زيادي بستگي به تشعشع خورشيد وبارندگي وبادو دارد.   توزيع منطقه اي وبرنامه ريزي واحداث ساختمانهائي كه براي حيوانات وگياهان طرح ريزي شده يابراي ذخيره توليدات كشاورزي درنظرگرفته شده است بايستي هماهنگي كامل باشرايط اقليمي داشته باشد.         درپاييزهاي خشك بدون باران هرنوع تاخير دركاشت گندم محتمل باعث خسارات كمتري درمقايسه با وضع اپتيمم نسبت به خسارتي كه احتمالاُ درپاييزهاي سردومرطوب به محصول وارد ميشود دارد. كاشت گندم بعداز برداشت محصول ذرت هاي ديرس هيبريد درپاييزهاي توام بابارندگي هاي فراوان برحسب تنزل قابل ملاحظه عملكرد وحتي ازبين رفتن كامل آن خواهد شد.

جدول 1ـ3 معيارهاي مقاوم به يخبندان مقاوم و نيمه‌مقاوم و حساس با توجه به نتايج مطالعات

درجه حرارت زيان‌آور براي نباتات در مراحل مختلف رشد و نمو

محصول

ميوه دادن

گل دادن

جوانه زدن

9- و 6-

3- و 2-

7- و 5-

كلم

3- و 2-

3- و 2-

4- و 3-

سويا

4- و 2-

2- و 1-

9- و 8-

جو

4- و 2-

2- و 1-

8- و 7-

نخود

4- و 3-

3- و 2-

8- و 7-

عدس

4- و 2-

3- و 2-

8- و 7-

ماش

4- و 2-

3- و 2-

8- و 7-

كشنيز

4- و 3-

4- و 3-

8- و 6-

باقلا

3- و 2-

3- و 2-

6- و 5-

آفتابگردان

ـ

3- و 2-

7- و 5-

چغندر قند

ـ

ـ

7- و 6-

هويج

ـ

ـ

7- و 6-

شلغم

3- و 2-

2- و 1-

3- و 2-

ذرت

2- و 1-

2- و 1-

3- و 2-

سيب‌زميني

3- و 2-

2- و 1-

2- و 1-

پنبه

ـ

ـ

1- و 5/0-

خيار

1- و0

1- و 0

1- و 0

گوجه فرنگي

</