نگاهی به رخداد بلایای جوی و اقلیمی در استان اردبیل در سال های اخیر _1

در حال حاضر پژوهشگران زيادي معتقدند دگرگوني هاي بر اقليم منطقه حادث شده است چرا که معتقدند رفتار اتمسفر و تغييرات آن بسيار بي قاعده بوده و همين بي قاعدگي و بي نظمي نشانه اي از رفتار غير حتمي پديده هاي هواشناسي بويژه وقوع يك بليه جوي است.

طی سال های گذشته نابهنجاری های بیشماری در استان اردبیل رخ داده است از جمله :

ü     افزایش دما بویژه در فصل زمستان

ü     افزايش رخداد بادهای گرم و افزایش تبخیروتعرق پتانسیل

ü     کاهش بارش مخصوصا بارش برف

ü     افزایش بارش های رگباری منجر به سیل ، تگرگ و رعدوبرق

ü     خشکسالی ها و سرمازدگی های حادث شده طی سالهای اخیر

ü     پایین آمدن سطح آبهای زیرزمینی بر اثر برداشت های غیراصولی از منابع آبی و ...

همچنین طی 15 سال گذشته (1374 لغایت 27/3/1390) حدود 300 بلایای جوی و اقلیمی ذیل در سطح استان اردبیل رخ داده است:

1) حدود 140 سیل نظیر:

1- الف) سیل موئیل در شهرستان مشگین شهر با 33 کشته (29/4/1380)

1- ب) سیل جنوب استان با دو کشته و تخریب ساختمان ها و مزارع (27/5/1387)

2) بیش از 30 رخداد وزش بادهای شدید به همراه توفان گردوخاک نظیر:

2- الف) طوفانی با شدت 140 کیلومتر در ساعت در مشگین شهر (16/12/1382) – 30 مجروح

2- ب) طوفانی با شدت 126 کیلومتر در ساعت در اردبیل(معروف به سونامی شورابیل) در مورخ  (19/12/1382) – تخریب دهها دیوار و خسارات به درختها و آبگرفتگی خیابان ها و ...

3) بیش از 20 تگرگ شدید نظیر:

3- الف) بارش تگرگ شدید در شهرهای اردبیل ، نمین و گرمی و شکسته شده شیشه ها و خسارات به ماشین ها (31/3/1389)

3- ب) بارش تگرگ شدید در مشگین شهر (2/3/1390) و خسارت 1000 میلیارد ریالی به باغات

4) موج سرما در سطح استان نظیر:

سرمای حاکم در زمستان 1386 (در روز 25/10/1386 دمای اردبيل به 31.4 – درجه هم رسید)

5) موج گرما در سطح استان نظیر:

گرمای حاکم در تابستان 1389 (در روز 19/4/1389 دمای کوثر به 42 درجه هم رسید)

6) خشکسالی های حادث شده طی سال های اخیر نظیر:

6- الف) خشکسالی سال 1387 و وارد شدن خساراتی در حدود 2550300 میلیون ریال به کشاورزی و منابع آبی و ... استان

6- ب) خشکسالی پاییز 1389 ، كاهش بارش 60 تا 80 درصدي بارش پاييز استان و خسارات 25 درصدي محصولا ديم و 15 درصدي كشت آبي (بی سابقه ترین خشکی 34 سال اخیر فصل پاییز)

7) آتش سوزي جنگل ها و مراتع نظیر:

آتش سوزی جنگل های فندقلو از 10 لغایت 25 مرداد 1389 (33 ميليون تومان خسارت – 70 درصد عمدي و 30 درصد گسترش آتش بوسيله باد و گرما حاكم بر منطقه)

8) رخداد 5 رعدوبرق شدید در 5 سال گذشته و کشته 5 نفر نظیر:

رعدوبرق شديد- كشته شدن يك نفر در مشگین شهر (30/3/1389)

کشته شدن یک نفر در روستای اناویز در 18 کیلومتری خلخال – کیوی (18/3/1390)

9) رخداد 22 مورد سرمازدگی نظیر:

سرمازدگی فروردین 1389 (123 ميليارد ریال خسارت)

10) رخداد یخبندان و مه نظیر:

10- الف) بر اثر يخبندان و مه در جاده نير – اردبيل 4 كشته و در صبح شنبه 70 تصادفات خياباني (7/12/1389)

10- ب) کنسل شدن بیش از  10 درصدی پروازهای فرودگاه اردبیل

1_ منبع:

رسول همتي ، 1385 (بروز شده 1390)، اطلس الکترونیکی بلایای جوی و اقلیمی استان اردبیل، معاونت پژوهشي سازمان هواشناسي كشور